Η μέθοδος της Εξαναγκαστικά Προκαλούμενης Κινητικής Θεραπείας Constraint Induced Movement Therapy

Τι είναι;

Η μέθοδος της εξαναγκαστικά προκαλούμενης κινητικής θεραπείας, είναι μια ευρέως διαδεδομένη θεραπευτική προσέγγιση στο πεδίο της αποκατάστασης ασθενών μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο και κρανιοεγκεφαλική κάκωση.

Στόχος της μεθόδου είναι να «επανεκπαιδεύσει τον εγκέφαλο» του ασθενή, ώστε να «αναδιοργανώσει» τα δίκτυά του μετά από μια σοβαρή νευρολογική βλάβη, μέσω της εξαναγκαστικής και σκόπιμης χρήσης των προσβεβλημένων άκρων του σώματος.

Η θεωρία αυτή βασίζεται στις έρευνες του Dr. Edward Taub και των συνεργατών του στο πανεπιστήμιο της Alabama. Οι έρευνές του έδειξαν ότι οι ασθενείς μπορούν να «μάθουν» να βελτιώνουν την ικανότητα να χρησιμοποιούν τα προσβεβλημένα άκρα τους, αποφεύγοντας τη μονόπλευρη χρήση του σώματος, ασχέτως με τη χρονιότητα του περιστατικού. Με τον τρόπο αυτό αυξάνουν σημαντικά το ποσοστό χρήσης των προσβεβλημένων άκρων τους στις δραστηριότητες καθημερινής διαβίωσης, βελτιώνοντας σημαντικά την κινητικότητα τους.

Πρόκειται για μια από τις ελάχιστες παρεμβάσεις στο τομέα της νευροαποκατάστασης, που έχει αποδειχτεί ότι προκαλεί αξιοσημείωτες μεταβολές στην οργάνωση και στη λειτουργία του εγκεφάλου μετά από μια νευρολογική βλάβη.

Στο ερευνητικό εργαστήριο του Dr. Taub διερευνώνται διαφορετικές εφαρμογές της μεθόδου, όπως για παράδειγμα, η εφαρμογή σε ασθενείς με εγκεφαλικό επεισόδιο, σκλήρυνση κατά πλάκας, κρανιοεγκεφαλική κάκωση. Επίσης γίνονται εφαρμογές και για τα κάτω άκρα. Τα τελευταία χρόνια γίνεται εφαρμογή της μεθόδου και σε παιδιατρικό πληθυσμό που πάσχει από εγκεφαλική παράλυση, κρανιοεγκεφαλική κάκωση και άλλες νευροκινητικές διαταραχές.

CITherapy - Παρέμβαση στο Άνω Άκρο

 Η μέθοδος, όπως εφαρμόζεται στο ερευνητιό εργαστήριο του πανεπιστημίου της Alabama, προβλέπει τη σκόπιμη χρήση του προσβεβλημένου άνω άκρου, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται το μη προσβεβλημένο άκρο, ακινητοποιώντας το με ένα νάρθηκα κατά το 90% της διάρκειας της ημέρας, για διάστημα μεγαλύτερο από 2 έως 3 εβδομάδες, ανάλογα με τη βαρύτητα κάθε περιστατικού.

Η επιτυχία της μεθόδου βασίζεται στο γεγονός ότι ξεπερνά ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα κατά τη νευροαποκατάσταση, αυτό της τάσης για αποφυγή της CIχρήσης του προσβεβλημένου άνω άκρου, κατάσταση γνωστή ως «επίκτητη αχρησία», που εμφανίζεται σύντομα μετά από ένα εγκεφαλικό η κρανιοεγκεφαλική κάκωση.

Η αυξημένη εξαναγκαστική χρήση του χεριού, αποδεδειγμένα προκαλεί αυξημένη αναδιοργάνωση του εγκεφάλου, δηλαδή επιστράτευση μεγαλύτερου μέρους του εγκεφάλου ώστε να παραχθεί η επιθυμητή κίνηση, σε σχέση με πριν τη παρέμβαση.

Μεγάλος αριθμός ασθενών με εγκεφαλικό επισόδιο και κρανιοεγκεφαλική κάκωση έχει λάβει τη συγκεκριμένη μορφή θεραπευτικής παρέμβασης στα διάφορα ανά τον κόσμο εξιδεικευμένα κέντρα θεραπείας που συνεργάζονται με τη συγκεκριμένη κλινική. Οι ασθενείς εμφάνιζαν ήπια εώς σχετικά βαριά συμπτοματολογία,οι οποίοι μετά το πέρας του προγράμματος, εμφάνισαν σημαντική βελτίωση στην ικανότητα να χρησημοποιούν το προσβεβλημένο άκρο τους (χέρι ή πόδι) σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής.

Έρευνες έχουν δείξει ότι για να μπορεί η μέθοδος να είναι εφαρμόσιμη και πρακτική, θα πρέπει ο ασθενής να μπορεί επικοινωνεί στοιχειωδώς, να εμφανίζει μερική κάμψη ώμου με δυνατότητα μερικής έκτασης αγκώνα, καθώς και να εμφανίζει μερική κάμψη και έκταση των δαχτύλων.

Επίσης συστήνεται ο περιορισμός να λαμβάνει χώρα τις ώρες που το άτομο είναι δραστήριο, αποφεύγοντας τις ώρες ένδυσης – απόδυσης και προσωπικής υγιεινής (τουαλέτα, μπάνιο, κ.τ.λ.). Η ημερήσια διάρκεια περιορισμού του μη προσβεβλημένου άκρου θα πρέπει να αυξάνεται σταδιακά.

CI_2Επίσης για την επιτυχία του προγράμματος ο ασθενής πρέπει να μπορεί να ακολουθεί το ημερήσιο πρόγραμμα ασκήσεων μόνος του, χωρίς την επίβλεψη από το θεραπευτή του.
Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία προτείνονται διαφορετικοί τρόποι περιορισμού του υγιούς άκρου, ανάλογα με το κινητικό επίπεδο του προσβεβλημένου άκρου και την ανάγκη για υποβοήθηση των κινήσεων. Για παράδειγμα ο περιορισμός μπορεί να γίνει με ολική περίδεση του υγιούς άνω άκρου, με νάρθηκα ακινητοποίησης καρπού και δαχτύλων, ή μαλακό γάντι.

Άλλες εφαρμογές τις μεθόδου είναι:

  1. Στο κάτω άκρο ασθενών με εγκεφαλικό επεισόδιο, κάκωση νωτιαίου μυελού και κάταγμα ισχίου.
  2. Άνω άκρο παιδιών με εγκεφαλική παράλυση. 
  3. Άνω και κάτω άκρο σε ασθενής με κρανιοεγκεφαλική κάκωση.
  4. Αδυναμία συντονισμού των δαχτύλων σε μουσικούς που εμφανίζουν εστιακή δυστονία του χεριού (focal hand dystonia)
  5. Στην επικοινωνία αφασικών ασθενών μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο